Friedrich Iwan
Katalog wystawy
Muzeum Karkonoskie, 2026
W połowie lutego bieżącego roku w Muzeum Karkonoskim otwarto wyjątkową ekspozycję poświęconą twórczości Friedricha Iwana. Wydarzenie to zainaugurowało cykl wystaw prezentujących sylwetki śląskich twórców pt. „W kręgu karkonoskiej kolonii artystycznej”. Ekspozycji towarzyszy obszerny katalog, bogaty w wysokiej jakości reprodukcje dzieł artysty. Zanim jednak przejdziemy do omówienia samej publikacji, warto przybliżyć postać jej głównego bohatera.
Friedrich Iwan, urodzony 8 sierpnia 1889 roku w Kamiennej Górze, odebrał staranne wykształcenie akademickie, które ukształtowało jego późniejszy styl. Artysta wypracował autorską metodę tworzenia kolorowych akwafort odbijanych z jednej płyty, co stało się jego znakiem rozpoznawczym i pozwoliło na uzyskanie unikalnych efektów kolorystycznych w grafice.
Jako pejzażysta Iwan hołdował tradycyjnemu warsztatowi, łącząc bezpośrednią obserwację natury z precyzją pracy studyjnej. Szkice wykonane w plenerze służyły mu jako podstawa do opracowania płyt graficznych w domowej pracowni. Dzięki niezwykłej pracowitości pozostawił po sobie bogaty dorobek, który stanowi dziś niemal topograficzny zapis Karkonoszy. Szczególne miejsce w jego twórczości zajmowały, tak charakterystyczne dla niego pejzaże zimowe, skąd wziął się jego przydomek Śnieżny Iwan.
W 1924 roku artysta osiadł na stałe w Jeleniej Górze (ówczesnym Hirschbergu), nabywając dom przy ul. Stefana Żeromskiego (Goethestrasse 3), gdzie mieszkał i tworzył przez kolejne 22 lata. Friedrich Iwan był postacią silnie wpisaną w lokalną społeczność. Działał w Stowarzyszeniu Artystycznym „Młyn św. Łukasza” w Szklarskiej Porębie, które skupiało najważniejszych twórców regionu. Był także członkiem aktywnego w regionie Towarzystwa Karkonoskiego (Riesengebirgsverein-RGV). Utrzymywał bliskie kontakty z gospodarzami karkonoskich schronisk i często w ramach podziękowania za gościnę pozostawiał w nich swoją pracę.
Niniejszy katalog to wyjątkowa okazja, by poznać blisko 300 prac Friedricha Iwana – pochodzących ze zbiorów Muzeum Karkonoskiego, Muzeum Śląskiego w Görlitz oraz prywatnych kolekcjonerów. To pierwszy tak kompletny zbiór reprodukcji tego artysty. Publikacja prowadzi nas przez całą drogę twórczą Iwana: od charakterystycznych dla niego, chłodnych i bezludnych zimowych pejzaży, po tętniące życiem, wiosenne krajobrazy. Znajdziemy tu nie tylko krajobrazy Karkonoszy, Gór Izerskich, widoki miast i miasteczek Dolnego Śląska, ale także unikatowe ilustracje z czasów wojny, aż po miejsca, które stały się jego domem po 1946 roku. Do „lektury” Iwana proponujemy podejście niespieszne. Warto zatrzymać się i przyjrzeć na spokojnie miejscom, jakich dziś już nie zobaczymy, warto spojrzeć na te miejsca oczami artysty, który patrzył na nie uważnie i z czułością. Zachwycić się ciszą w Malej Úpie, posłuchać gwaru jeleniogórskiego targowiska, poczuć zapach karkonoskich ziół…
Gorąco zachęcam każdego, kto ma taką możliwość, do obejrzenia wystawy dzieł Friedricha Iwana w Muzeum Karkonoskim. Ekspozycja potrwa do 31 sierpnia 2026 roku. Tymczasem my czekamy na kolejne działania związane z cyklem „W kręgu karkonoskiej kolonii artystycznej”.
Publikacja dostępna w zbiorach Działu Regionalnego z Czytelni
