Niedom
Magdalena Katarzyna Bajor
Wydawnictwo Marginesy 2026

Magdalena Katarzyna Bajor stworzyła opowieść, która dotyka trudnego tematu wykorzenienia.
Powojenne Ziemie Odzyskane w polskiej literaturze rzadko bywają tłem łatwym i oczywistym. Doskonale udowadnia to „Niedom” – niezwykle gęsty, dojrzały i poruszający debiut powieściowy Magdaleny Bajor.

Autorka zabiera nas do Strupic tuż po zakończeniu II wojny światowej. Główni bohaterowie, Helena i Henryk, porzucają rodzinną Małopolskę i ruszają w nieznane, na Dolny Śląsk. W malownicze i mroczne jednocześnie okolice Jeleniej Góry. Pragną zbudować bezpieczną przystań dla swojej rodziny.

Zamiast upragnionego spokoju trafiają jednak w sam środek powojennego tygla. Okolice, w których przyszło im zamieszkać, to przestrzeń pełna lęku, skomplikowanych i często napiętych relacji sąsiedzkich.

Dodatkową wartość stanowią wplecione w fabułę wątki regionalne, a dzięki (nieprzypadkowemu) ulokowaniu bohaterów przy ulicy Wiejskiej, Zabobrze zyskało nową literacką przestrzeń. I choć historia ta mogłaby wydarzyć się w każdym innym miejscu i niesprzyjającym czasie, ze względu na ogromną uniwersalność opowieści, to dzieje się właśnie tu, w niepozornych Strupicach, za co serdecznie autorce dziękuję.

„Schmidt wspiął się na wzgórze, minął Kościół Świętego Jerzego i szedł dalej, w kierunku willi Erfurt. Ta secesyjna rezydencja zawsze mu się podobała”. (AG)